6
maart 2004: een retourtje Emmaüs 6
maart 2004: een retourtje Emmaüs
Een
retourtje Emmaus Generatie
X: wat is dat?
"
Terug in de tijd toen je kind was en de tijd nog van jezelf was. Hoe was het ook
al weer: Lekker rolschaatsen op de autoloze zondagen. Je mee laten voeren met de
avonturen van Hamelen. Eric de Engerd van de straten maker op Zee show. Bor de
Wolf, die zich terug trok in het Enge Bos om op zijn trek harmonica te spelen.
Emiel, die houten beeldje na houten beeldje sneed, opgesloten na weer een
kwajongensstreek. De twee enge heksen met toch ook wel een goede kant, Eucalypta
en Grobelia. Je lachte om de Grobbebollen en Grobbekuikens en je vaarde mee met
Brilbeer, Maatje en Kapitein Brom. Het was een onbezorgde tijden je kon opgaan
in een fantasiewereld, waarin plaats was voor onschuld en creativiteit.
Je wordt ouder en de wereld om je heen wordt groter. Thatcher en Reagan zwaaien
globaal de scepter, en Lubbers regeert Nederland met een nieuwe zakelijkheid. Er
moet fors bezuinigd worden. Mensen demonstreren massaal tegen de plaatsing van
de Kruisraketten. Carriere maken voordat de bom valt is het devies. Dansen op
een vulkaan en op Beat it. Het is de tijd van de grote supersterren, van Prince,
Michael Jackson en Madonna, de vleesgeworden Material Girl. PAC-MAN en de kubus
van Rubik zijn de grote rages en de term Generatie X valt voor de eerste keer.
Geloven en samen vieren waren voor mij zo eind jaren 70, begin jaren 80 niet
iets dat mij door mijn ouders werd opgelegd. In die tijd ging ik elke zondag
morgen om half tien met ons gezin naar de Herderskerk in Tilburg Noord. De
viering was heel toegankelijk voor kinderen . Zo mocht ik opschrijven voor wie
ik die zondag wilde bidden, en dan werden de briefjes opgehaald in een mandje en
bij de voorbeden voorgelezen. Je mocht zelf instrumenten meenemen of je kreeg ze
daar om mee te rammelen bij de liedjes. Er was een teken boek dat rouleerde en
waar je in mocht tekenen wat je van de bijbelverhalen in de viering onthouden
had. De liturgie werd niet alleen heel beeldend verteld, maar ook gespeeld en
uitgebeeld, waarbij de voorgangers ook in dialoog met de kinderen gingen. Het
was kortom een plek waar ik mij helemaal thuis voelde en waar de kern van wat
Jezus ons probeerde te leren heel eenvoudig en natuurlijk naar ons werd
verduidelijkt. Het was een gezellige boel het ging ergens over en iedereen
hoorde erbij. Daar is de fanfare, God gaat voorop. Het beste slotlied uit die
tijd."
"
Op zondag verplicht naar de kerk, naar de hoogmis om 11.00 uur en bonje met mijn
ouders als ik niet wilde gaan. Ik begreep werkelijk niet waar het om ging in die
kerk, het zei me helemaal niets, het bleef op afstand en het ging niet over mij.
Het enige wat me raakte waren de mooie Gregoriaanse gezangen en de wierook. Maar
waarom me dat raakte? Ik weet het niet.
Toen ik 19 was ben ik voor het eerst meegegaan naar Taizé. Een jongerenpastor
dacht dat het misschien wel iets voor mij zou zijn.
In Taizé maakte ik voor de eerste keer kennis met een vorm van kerk-zijn die
veel indruk op me maakte. Onder hele sobere en eenvoudige omstandigheden, zonder
onze franje, ben ik daar met jongeren en ouderen een aantal weken geweest. Voor
mij was het een totale ommekeer in mijn ideeën over kerk-zijn. Daar werd
geprobeerd om te zoeken naar wat de boodschap van Jezus ons kan bieden. Dat
bracht een verbondenheid en solidariteit teweeg die mij nog steeds verbaasd en
inspireert.
In Taizé is voor mij mijn geloven begonnen. Ik heb daar iets gezien van het
mysterie van God. Het mysterie waar ik vroeger op zondag in de hoogmis om 11.00
uur wel iets over te horen kreeg maar wat ik tot aan 1986 nooit begrepen had. In
Taizé werden o.a teksten uit de bijbel uitgelegd en kregen ze voor mij
betekenis. Daar mocht ik eindelijk mijn vragen stellen en mijn twijfels uiten.
Daar zag ik waar ik zelf zo ontzettend naar verlangde, een gemeenschap van
mensen, jong en oud, met respect voor elkaars eigenheid, blijheid en diepgang,
tijd en ruimte voor gebed en bezinning, niet als een apart kunstje maar verweven
in het dagelijks leven. In Taizé is God voor mij levend geworden, daar heb ik
Hem in de ander gezien. Sindsdien heeft God een plaats gekregen in mijn leven.
Niet altijd even prominent maar Hij is er wel, ik voel me onlosmakelijk
verbonden met Hem."
Dagboekfragment van
een X-er
"
Vanochtend heb ik het maar eens heel rustig aangedaan. Na de eerste voeding van
mijn kleintje zijn we nog even lekker terug in bed gedoken.
Terwijl de kleine naast me in bed lag heb ik heel lang naar haar liggen kijken
en me verwonderd afgevraagd hoe zo iets kleins toch zo snel kan uitgroeien tot
zo’n mooi mensje. Waar heb ik het aanverdiend? Ik durf niet eens te bedenken
hoeveel ik van haar houdt.
Rond koffietijd belde mijn moeder of ik deze week nog even langs oma kon gaan.
Oma zit nu een verzorgingshuis en moet daar erg wennen.
Voordat ik het vergeet, niet dat mijn moeder me daar de kans voor zou geven, ben
ik maar meteen bij oma langs gegaan. Het verzorgingshuis is vlakbij, dus we gaan
te voet. Wat heerlijk om te zien dat overal alweer de krokussen naar boven
komen. Het zonnetje op mijn gezicht was zalig na een lange winter.
Oma was blij me te zien. Op haar kamer is nu alleen nog plaats voor een bed, een
stoel en een kast. De stoel die er staat is de oude stoel van opa, daar zat hij
zo graag op en op het nachtkastje staan wat foto’s en aan de muur hangen wat
schilderijen en natuurlijk hangt boven de deur het kruisje wat ze bij hun
huwelijk gekregen hadden.
Dit is dus alles wat je na 80 jaar leven overhoud! Zingen wij in het koor niet
zoiets van als je sterk bent dat je 80 jaar wordt?
Thuis gekomen heb ik wat opgeruimd, want vanmiddag kreeg ik twee vriendinnen op
bezoek. Dat was heel gezellig, maar de oudste blijkt toch wel erg veel problemen
te hebben met haar puberende dochter. Ze vroeg zich af wat ze verkeerd had
gedaan. Ook herkende ze zo weinig van zichzelf in dit gedrag en het zorgde toch
voor de nodig spanningen thuis, ook tussen haar en haar man.
Staat ons dat ook te wachten vraag ik me nu af?
Als mijn vriendinnen weg zijn, kook ik snel een warme hap.
Na het eten heb ik de boel opgeruimd. Man en kind heb ik samen spelend
achtergelaten en ben vertrokken naar het koor. Heerlijk om met zo’n groep
mensen muziek te maken en dat lied dat we vandaag hebben ingestudeerd was echt
prachtig, vooral de tekst voelde ik tot in het diepste van mijn hart. Vreemd
toch wat die oude teksten nog met je kunnen doen!
Op weg naar huis neurie ik het lied nog steeds en ik vrees dat het voorlopig
mijn hoofd nog niet uit is.
Thuis zijn alle lichten al uit, ongezellig, we hebben elkaar niet eens
gesproken, maar ik heb nog geen zin om te gaan slapen.
Ik check daarom nog maar even mijn e-mail en heb via MSN nog even contact met
een vriendin.
De dag zit erop! Welterusten!"
Tijd om te
zingen!
De
aanwezige koren zingen voor elkaar drie liederen uit hun repertoire. Tijdens de
lunchpauze is er gelegenheid om in elkaars koormappen te snuffelen. Na de lunch
wordt er onder leiding van zangpedagoog Marlies van Woerkom hard gewerkt aan een
zestal liederen. De dag wordt afgesloten met een viering.
Impressies
van de dag
Gus Klomberg
Natuurlijk
knepen we 'm een beetje... Tenslotte is niets zo griezelig als voor
collega-muzikanten op te treden. Zo dachten waarschijnlijk meer leden van de
vijf koren, die op zaterdag 6 maart deelnamen aan de Generatie X-Korendag,
erover. Maar het auditorium in het Vughtse ZIN, met een magnifiek uitzicht op de
nawinterse parktuin, deed de kriebels al snel tot bedaren komen. En de
collegialiteit die weldra voelbaar was, zorgde voor een prèttige spanning.
De
video-productie waarop we aan het begin van de dag werden getrakteerd om ook het
laatste restantje ijs te breken, en waarin zangeres Madonna met haar grote hit
'Papa don't preach' samen met Meneer de Uil acte de présence gaf, appelleerde
bij veel koorleden hoorbaar en zichtbaar aan wat jeugdsentiment. Het creëerde
een saamhorigheidsgevoel en bracht de stemming er nog beter in. Maar er moest
ook gewerkt worden door ons 'Nix-ers'!
Studentenpredikant William Mahedy schrijft in zijn, onlangs in het Nederlands uitgegeven, boekwerkje over de generatie X, dat deze jongeren, geboren tussen 1961 en 1981, "...vaak uit gebroken gezinnen komen; temidden van een verwarrende omgeving veelal op zichzelf staan; geen politiek, godsdienstig of economisch leiderschap zonder schandalen kennen en zijn opgegroeid in een atmosfeer van steeds openlijker geweld." Hij laat echter ook zien dat deze twintigers en dertigers van nu op zoek zijn naar de zin van het leven, naar gemeenschap, en openstaan voor een radicaal christendom dat de pijn accepteert als een onderdeel van het geloofsleven.
Deze 'Christelijke radicaliteit' was tijdens de korendag vooral aanwezig in de bevlogenheid waarmee ieder koor enkele liederen uit zijn repertoire ten gehore bracht en zich in het zweet werkte tijdens de gezamenlijke inspanning 'Uw lichtend spoor' en 'De tijd verdwijnt' in te studeren. Twee prachtige liederen uit het repertoire van koor Incanto uit Zoetermeer. Onder begeleiding van Incanto-dirigent Willien van Wieringen en zangpedagoge Marlies van Woerkom werd getracht onze, kwalitatief toch uiteenlopende, groep tot een homogeen geheel te smeden. Dat vooral Van Woerkom de hardere aanpak daarbij niet schuwde, leidde niet alleen tot een heel acceptabel eindresultaat tijdens de uiteindelijke cd-opnames, maar ook tot de nodige hilariteit. Weliswaar hadden sommigen van ons het best zwaar met deze stevige benadering, maar iedereen voelde zich er desondanks, naderhand, door gevoed en verrijkt. Zo was althans mijn indruk. 'No pain, no gain' is tenslotte een gevleugelde uitspraak van ons X-ers... De tijd vliegt dan helaas wel voorbij, en ineens besef je dat een dag erg kort is.
Heerlijk gegeten, goed gedronken, wat minder gelegenheid gehad voor sociale interactie, maar voldaan door de muzikale uitdaging die we waren aangegaan en tot een goed einde hadden gebracht, was het tijd geworden de geestelijke mens ook te voeden: met een viering rondom het Emmaüsverhaal. Beroepsverteller Thérèse Heyne kroop in de rol van Jezus en begeleidde ons zo, stapje voor stapje, door het bijbelverhaal heen. Ze werkte daarbij naar vooraf geselecteerde koorliederen toe, die vervolgens door ons allemaal met bezieling gezongen werden. Het bezorgde me niet alleen een brok in de keel en leverde me om de haverklap kippevel op, maar gaf de dag een afsluiting die ze verdiende. Moe maar voldaan togen de X-ertjes huiswaarts met in hun hoofden ongetwijfeld veel nieuwe, inspirerende ideeën en goede herinneringen. Ik in ieder geval wel! En dan durft Mahedy te beweren dat wij veelal op onszelf staan? Hij komt zeker uit die generatie die al die schandalen, die wij weer recht moeten breien, veroorzaakt heeft! Wij X-ers zullen ze wel weer netjes opruimen...
IJverig
opruimen deden ook de verstandelijk beperkte cateringmedewerkers van ZIN, die
niet alleen een lust voor het oog, maar ook het hart waren. Hartelijk hebben we
moeten lachen om het feit dat ze in al hun ijver goedbedoeld de tafel na de
lunch hadden afgeruimd, die in de kapel gedekt was als onderdeel van de 'Emmaüs-expositie'
die daar de gehele Korendag lang te bezichtigen viel...
____________